Tin Khoa học - Công nghệ trong nước

Nghiệm thu cấp Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam Nhiệm vụ VAST.CTG.09/14-16: “Nghiên cứu giải pháp nâng cao ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp và năng lực tiếp cận thị trường của các hộ nông dân trên địa bàn tỉnh Phú Thọ”

.

Phú Thọ là một tỉnh thuộc khu vực miền núi trung du phía Bắc, nằm trong khu vực giao lưu giữa vùng Đông Bắc, đồng bằng châu thổ sông Hồng và vùng Tây Bắc, có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển nông nghiệp. Tuy nhiên, trên thực tế việc triển khai ứng dụng khoa học công nghệ vào nông nghiệp trên địa bàn tỉnh còn hạn chế, chưa tập trung, quy mô nhỏ lẻ, tự phát, chưa theo định hướng và chủ yếu là công nghệ sinh học truyền thống. Hiện chỉ có một số ít hộ gia đình bước đầu ứng dụng tổng hợp các giải pháp khoa học công nghệ trong sản xuất chè, cây ăn quả theo công nghệ hiện đại và một số mô hình sản xuất rau với diện tích khá khiêm tốn. Mặt khác, do trình độ của lực lượng sản xuất còn ở mức thấp; khả năng tiếp cận thị trường của người dân địa phương còn chưa cao, chưa sát với nhu cầu thực tế nên còn gặp nhiều khó khăn trong sản xuất như giá vật tư đầu vào luôn tăng cao, thị trường đầu ra chưa ổn định; năng suất nông sản phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, sản xuất không gắn liền với nhu cầu thị trường, sản xuất theo phong trào. Vì vậy, ngày càng có nhiều hộ nông dân không còn mặn mà với phát triển kinh tế nông nghiệp, mà có xu hướng chuyển dịch sang các lĩnh vực ngành nghề khác.

Nhằm tăng cường công tác truyền thông, giúp người dân thấy được hiệu quả của việc ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp, song song với đó là nâng cao năng lực tiếp cận thị trường của các hộ nông dân, thúc đẩy phát triển kinh tế ngành nông nghiệp theo hướng bền vững, nhóm các nhà khoa học của Trung tâm Phát triển công nghệ cao, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã tiến hành đề tài “Nghiên cứu giải pháp nâng cao ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp và năng lực tiếp cận thị trường của các hộ nông dân trên địa bàn tỉnh Phú Thọ” thuộc nhiệm vụ KHCN Chủ tịch Viện giao.

Đề tài được tiến hành trong thời gian từ 6/2014-12/2016, do ThS. Trần Văn Cường làm chủ nhiệm, và đã được Hội đồng KHCN cấp Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đánh giá đạt loại Xuất sắc tại phiên họp nghiệm thu vào ngày 06 tháng 01 năm 2017.

Trên cơ sở đối chiếu với ba mục tiêu chính của nhiệm vụ là: (i) Khảo sát, đánh giá thực trạng ứng dụng khoa học công nghệ và các yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp của các hộ nông dân trên địa bàn tỉnh Phú Thọ; (ii) Khảo sát, đánh giá thực trạng năng lực tiếp cận thị trường và các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận thị trường của các hộ nông dân trên địa bàn tỉnh Phú Thọ; (iii) Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp và năng lực tiếp cận thị trường của các hộ nông dân, góp phần tăng thu nhập, đảm bảo sinh kế bền vững; Hội đồng  đánh giá cao kết quả nghiên cứu đã đạt được, cụ thể như sau:

Một là, Báo cáo thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp. Trong đó, báo cáo về thực trạng gồm: (i) Thực trạng ứng dụng các thành tựu về giống, (ii)  Thực trạng ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ trong trồng và chăm sóc, (iii) Thực trạng ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ trong thu hoạch và sau thu hoạch; Báo cáo về các yếu tố ảnh hưởng gồm: (i) Các yếu tố xã hội (giới tính của chủ hộ, tuổi của chủ hộ, trình độ văn hóa của chủ hộ, nguồn lao động nông nghiệp, các tổ chức xã hội, đoàn thể địa phương); (ii) Các yếu tố kinh tế (điều kiện kinh tế của hộ nông dân, diện tích đất sản xuất nông nghiệp của hộ); (iii) thể chế, chính sách (nhóm chính sách đào tạo, tập huấn ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp, chính sách hỗ trợ về tư liệu sản xuất và chi phí sản xuất, chính sách phát triển cơ sở hạ tầng, chính sách hỗ trợ đưa cơ giới hóa vào phục vụ sản xuất nông nghiệp). Kết quả này giúp cho các nhà quản lý có một sự hiểu biết sâu hơn và hệ thống hơn về thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp của các hộ nông dân ở Phú Thọ, làm cơ sở cho các đề xuất định hướng phát triển và quản lý.

tvcuong2
Phỏng vấn đại diện chính quyền địa phương

Hai là, Báo cáo thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực tiếp cận thị trường của các hộ nông dân trên địa bàn nghiên cứu, gồm: (i) Thực trạng năng lực tiếp cận thị trường đầu vào, (ii)  Thực trạng năng lực tiếp cận thị trường đầu ra; Báo cáo về các yếu tố ảnh hưởng gồm (i) Trình độ văn hóa chủ hộ, (ii) diện tích đất sản xuất, (iii) sự tham gia các tổ chức xã hội, (iv) số lần tham gia tập huấn và (v) khoảng cách từ hộ đến chợ,... Trong đó, trình độ càng cao, tham gia càng nhiều lớp đào tạo tập huấn, diện tích đất sản xuất nông nghiệp càng lớn, sở hữu càng nhiều các phương tiện giao thông, liên lạc,... thì năng lực tiếp cận càng cao.

tvcuong1
Phỏng vấn người dân tại xã Tam Sơn, huyện Cẩm Khê

Ba là, trên cơ sở thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp và năng lực tiếp cận thị trường cho các hộ nông dân trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, nhóm tác giả đã đưa ra 3 giải pháp nâng cao ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp: (i) Hoàn thiện phương pháp đào tạo, tập huấn ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp; (ii) Hoàn thiện cơ sở hạ tầng phục vụ ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp; (iii) Đổi mới cơ chế, chính sách tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng hiệu quả khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp); và 5 giải pháp nâng cao năng lực tiếp cận thị trường cho các hộ nông dân: (i) Tiếp tục đổi mới, tăng cường chính sách hỗ trợ nông nghiệp, nông thôn phục vụ sản xuất, tiêu thụ nông sản của các hộ nông dân trên địa bàn; (ii) Nâng cao trình độ, tăng cường tập huấn kỹ thuật sản xuất và tiếp cận thị trường cho hộ nông dân và cán bô khuyến nông; (iii) Phát triển hệ thống thông tin thị trường; (iv) Hoàn thiện hệ thống thị trường; (v) Đẩy mạnh liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp). Đây là kết quả chính của nhiệm vụ, là cơ sở khoa học để đạt được các mục tiêu của nhiệm vụ.

Ngoài ra, đề tài cũng đã công bố trên 4 bài báo trên tạp chí trong nước và góp phần đào tạo 01 tiến sĩ.

Nguồn tin: ThS. Trần Văn Cường - Chủ nhiệm nhiệm vụ
Xử lý tin: Minh Tâm

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".