Tin Khoa học - Công nghệ trong nước

Nghiên cứu xác định các đặc điểm địa chất và địa vật lý khu vực thềm lục địa bắc Trung Bộ - Hoàng Sa theo tài liệu địa vật lý

.

Diện tích biển Đông Việt Nam rộng gấp nhiều lần so với phần lãnh thổ trên đất liền, bao gồm toàn bộ thềm lục địa pháp lý quy định theo công ước luật biển 1982 của Liên hợp quốc và các vùng quần đảo Trường Sa - Hoàng Sa. Năm 2009 Việt Nam đã đệ trình lên liên hợp quốc hồ sơ “Xác định ranh giới ngoài thềm lục địa” ở phía Nam và Miền trung Biển Đông, tuy nhiên phía Bắc Trung Bộ Biển Đông thì Việt Nam vẫn chưa có hồ sơ gửi đi. Chính vì vậy, việc xác định số liệu thực tế để chứng minh và bảo vệ phương án xác định ranh giới ngoài thềm lục địa Việt Nam theo Công ước 1982 của Liên hiệp quốc ở khu vực thềm lục địa bắc Trung Bộ - Hoàng Sa trong tình hình hiện nay là nhiệm vụ cấp bách, đặc biệt sau khi Trung Quốc đặt giàn khoan HD981 khoan sâu tại vùng biển quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Đây không chỉ là vấn đề nghiên cứu khoa học và phát triển kinh tế-xã hội mà còn là một trong những luận cứ và bằng chứng không thể thiếu được để chứng minh (theo Công ước của Liên hiệp quốc về biển năm 1982) tính liên tục và chủ quyền không thể tranh cãi về lãnh thổ và lãnh hải của Việt Nam, đặc biệt là vùng Quần đảo Hoàng Sa.

Với mong muốn góp phần xác lập cơ sở khoa học phục vụ đấu tranh bảo vệ chủ quyền Việt Nam trên biển, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ đã giao cho Viện Địa chất và Địa vật lý biển thực hiện đề tài: “Nghiên cứu xác định các đặc điểm địa chất và địa vật lý khu vực thềm lục địa bắc Trung Bộ - Hoàng Sa theo tài liệu địa vật lý”- Mã số: VAST.ĐLT.11/16-17 do ThS. Trần Văn Khá làm chủ nhiệm, thực hiện từ năm 2016 đến năm 2017.

Trong quá trình thực hiện đề tài, nhóm các nhà khoa học đã dựa vào tài liệu về các bản đồ dị thường trọng lực Free-air và dị thường trọng lực Bouguer ở tỷ lệ 1:500.000 (loại bản đồ phản ánh rất tốt cấu trúc địa chất sâu trên khu vực nghiên cứu) để xây dựng bản đồ cấu trúc địa chất sâu tỷ lệ 1:500.000 trên cơ sở áp dụng phương pháp cải tiến và các số liệu mới bổ sung.

Ngoài ra đề tài đã xác định chân dốc lục địa trên khu vực nghiên cứu và lân cận trên theo khoản 4(b), điều 76, UNCLOS 1982, kết quả đề tài cũng chỉ rõ ranh giới chuyển tiếp lục địa và đại dương nằm ngoài khu vực nghiên cứu về phía Đông. Đây là các bằng chứng khoa học góp phần khẳng định quần đảo Hoàng Sa nằm trên thềm lục địa kéo dài từ đất liền ra.

Bên cạnh đó, đề tài đã xây dựng thành công bản đồ cấu trúc địa chất sâu tỷ lệ 1:500.000 trên cơ sở áp dụng phương pháp gradient ngang cực đại cải tiến, góp phần làm sáng tỏ nhiều hệ đứt gẫy trên khu vực nghiên cứu. 05 mặt cắt cấu trúc địa hình, địa chất, địa vật lý liên tục từ đất liền ra biển, chứng minh sự kéo dài liên tục vỏ lục địa từ đất liền ra quần đảo Hoàng Sa.

Một trong những sản phẩm quan trọng của đề tài là Xây dựng cơ sở khoa học để khẳng định khu vực Thềm lục địa bắc Trung Bộ - Hoàng Sa nằm trên thềm lục địa Việt Nam trên cơ sở xác định các chân dốc lục địa 05 tuyến đo sâu đáy biển từ bờ ra trũng sâu Biển Đông.

tvkha1
Hình 1: Bản đồ dị thường trọng lực Free-air tỷ lệ 1:500.000 khu vực Bắc Trung Bộ - Hoàng Sa

tvkha2
Hình 2: Bản đồ dị thường trọng lực Bouguer tỷ lệ 1:500.000 khu vực Bắc Trung Bộ - Hoàng Sa

tvkha3
Hình 3: Sơ đồ các điểm chân dốc lục địa khu vực Bắc Trung Bộ - Hoàng Sa


Trong quá trình thực hiện, đề tài đã hỗ trợ một Tiến sĩ bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ cấp cơ sở tại trường Đại học Khoa học tự nhiên - Đại học Quốc Gia Hà Nội, công bố 01 bài báo trên Tạp chí quốc tế thuộc danh mục SCI (Journal of Applied Geophysics), 01 bài trên tạp chí Khoa học công nghệ biển, 01 bài trên tạp chí Địa chất, cụ thể là:

  •  Tran Van Kha, Hoang Van Vuong, Do Duc Thanh, Duong Quoc Hung, Le Duc Anh, 2018. Improving a maximum horizontal gradient algorithm to determine geological body boundaries and fault systems based on gravity data. Journal of Applied Geophysics, Vol 152, p. 161-166.
  • Trần Văn Khá, Đỗ Đức Thanh, Hoàng Văn Vượng, 2017. Cấu trúc Moho khu vực thềm lục địa Bắc Miền Trung và lân cận theo tài liệu địa vật lý. Tạp chí địa chất. (đã có giấy xác nhận đăng bài)
  • Trần Văn Khá, Hoàng Văn Vượng, 2017. Cải tiến thuật toán tính gradient ngang cực đại xác định biên cấu trúc địa chất và hệ thống đứt gẫy theo tài liệu trọng lực. Tạp chí khoa học và công nghệ biển. (đã có giấy xác nhận đăng bài).

Ngày 29 tháng 05 năm 2018 Viện Hàn lâm Khoa học và Công Nghệ Việt Nam đã nghiệm thu đánh giá đề tài và xếp loại xuất sắc. Các kết quả đề tài góp phần cung cấp thêm luận cứ khoa học chứng minh, làm sáng tỏ và khẳng định tính liền thổ và chủ quyền của Việt Nam từ thềm lục địa tới vùng Quần đảo Hoàng Sa miền Trung Việt Nam, qua đó khẳng định thêm về chủ quyền vùng biển đảo Việt Nam, đồng thời góp phần làm sáng tỏ đặc điểm địa chất và địa lý trên khu vực nghiên cứu.


Nguồn tin: Trần Văn Khá - Viện Địa chất và Địa vật lý biển
Xử lý tin: Tâm – Hải

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".