Tin Khoa học - Công nghệ trong nước

Phát hiện và mô tả mới 22 loài ốc cạn đặc hữu núi đá vôi ở vùng Đồng bằng sông Mekong

.

Vùng đá vôi của vùng đồng bằng Mekong gồm chuỗi các núi nhỏ và vừa, không liên tục và nằm ở các tỉnh ven biển phía tây sông Mekong của Việt Nam (tỉnh Kiên Giang) và Campuchia (các tỉnh Kampot và Kampong Trach). Với sự biệt lập và môi trường sống khắc nghiệt, các núi đá vôi này được xem như các phòng thí nghiệm tiến hóa tự nhiên, nhờ đó hình thành nên các giá trị đa dạng sinh học vô cùng đặc biệt, với tính đặc hữu rất cao, nhất là đối với các loài ốc trên cạn. Các nghiên cứu trước đây đã công bố 113 loài ốc cạn, với 55% là đặc hữu.

Với sự hỗ trợ của Bộ Tài nguyên và Môi trường và Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang, và sự tài trợ của của các công ty xi măng Chip Mong INSEE (CMIC) và Siam City Việt Nam (trước đây là Lafarge-Holcim Vietnam và Holcim Vietnam), các khảo sát gần đây của Hiệp hội Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) kết hợp với Viện Sinh thái học Miền Nam (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) và Đại học Hoàng gia Phnom Penh (Campuchia) đã tiếp tục phát hiện thêm các hang động và hàng trăm loài sinh vật mới, trong đó có nhiều loài ốc cạn. Các nhà khoa học đang tiếp tục nghiên cứu và đưa ra các công bố mới cho khoa học.

Một trong các kết quả này vừa được công bố trên tạp chí chuyên ngành về động vật thân mềm (Folia Malacologica), mô tả 22 loài ốc cạn và 1 giống mới cho khoa học. Trong đó, có 10 loài đặc hữu cho khu vực núi đá vôi ở tỉnh Kiên Giang, 10 loài khác đặc hữu cho khu vực núi đá vôi ở Campuchia và chỉ có hai loài là có phân bố ở núi đá vôi của cả hai quốc gia.

Tám trong 22 loài mới được mô tả đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Trong đó, có một loài được xếp ở bậc Cực kỳ nguy cấp (CR), bốn loài ở bậc Nguy cấp (EN) và ba loài ở bậc Sẽ nguy cấp (VU) theo Danh mục đỏ của IUCN.

loaiocmoi

Loài ốc mới Macrochlamys psyche được xếp hạng Nguy cấp – EN theo Danh mục đỏ thế giới (Ảnh: Jaap J. Vermeulen/IUCN)

Cho đến nay, các nhà khoa học đã ghi nhận ít nhất 30 loài động vật và thực vật bị đe dọa ở vùng núi đá vôi Kiên Giang của Việt Nam. Với diện tích dưới 3,6 km2, đây là một trong những nơi có mật độ loài cần bảo vệ cao nhất thế giới.

Theo Quyết định 1976/QĐ-TTg ngày 30/10/2014 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch hệ thống rừng đặc dụng cả nước đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 thì vùng núi đá vôi của tỉnh Kiên Giang được quy hoạch thành Khu bảo vệ cảnh quan Hòn Chông, nhằm bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên, cảnh quan và môi trường với diện tích 964,7 ha. Khu vực này cũng được quy hoạch thành Khu dự trữ thiên nhiên Hòn Chông (phân kỳ quy hoạch đến năm 2020) theo Quyết định 45/QĐ-TTg ngày 08/01/2014 của Thủ tướng phê duyệt Quy hoạch tổng thể bảo tồn đa dạng sinh học cả nước đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Mặc dù giá trị đa dạng sinh học độc đáo đã được xác nhận, các nỗ lực thành lập một khu bảo tồn núi đá vôi tại đây trong nhiều năm qua vẫn chưa có tiến triển khả quan. Mong rằng trong tương lai không xa, khu vực núi đá vôi nơi đây sẽ được nằm trong hệ thống bảo tồn quốc gia cũng như của địa phương.

Toàn văn bài công bố có thể xem tại đây: http://foliamalacologica.com/?node_id=23&;lang=en&ma_id=3464.

Tin: Trần Văn Bằng, Viện Sinh thái học Miền Nam
Xử lý tin: Thanh Hà

 

 

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".