Tin Khoa học - Công nghệ trong nước

Giao ban vùng Trung Bộ và Tây Nguyên lần thứ XV: Bàn thảo 2 vấn đề trọng tâm về phát triển kinh tế biển và dược liệu

.

Trong khuôn khổ Hội nghị giao ban Vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên lần thứ XV (diễn ra trong 2 ngày 20, 21/6/2019 tại thành phố Đà Nẵng), Ban Kinh tế Trung ương, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức 02 Hội nghị khoa học tập trung trao đổi các vấn đề có tính liên tỉnh, liên vùng như phát triển kinh tế biển và dược liệu.

Hội nghị khoa học và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế biển Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ

Chiều ngày 20/6/2019, tại Trung tâm Hành chính Đà Nẵng, Hội nghị Khoa học và Công nghệ phục vụ phát triển kinh tế biển đã được tổ chức. Chủ trì Hội nghị là Ông Nguyễn Hồng Sơn, Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, Ông Trần Văn Tùng, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Ông Nguyễn Trung Chinh, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng. Tham dự Hội nghị còn có hơn 200 đại biểu đến từ các Sở khoa học và công nghệ của các tỉnh Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Hội nghị thảo luận các nội dung chính sau đây:

- Đánh giá về tiềm năng, lợi thế của biển đảo Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ - Một vùng có vị trí hết sức quan trọng trong Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển của nước ta;
- Xác định thực trạng và những đóng góp hiện nay, vị trí và vai trò của KHCN đối với phát triển bền vững kinh tế biển của Vùng trong tương lai;
- Trao đổi bàn bạc các giải pháp để phát triển KHCN mạnh mẽ hơn, phục vụ có hiệu quả hơn cho phát triển bền vững kinh tế biển trong Vùng nói riêng cũng như cho Chiến lược phát triển kinh tế biển của cả nước nói chung, theo đúng tinh thần Nghị quyết số 36-NQ/TƯ ngày 22/10/2018 của BCH TƯ về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển. 

Tham gia tại Hội nghị, Viện Hàn lâm KHCNVN đóng góp 4 báo cáo, gồm:

- Một số vấn đề khoa học liên quan quản lý và sử dụng tài nguyên sinh vật hướng đến phát triển kinh tế biển bền vững ở duyên hải Nam Trung bộ, Việt Nam (Viện Hải dương học).
- Thực trạng và những giải pháp chủ yếu để giải quyết vấn đề xói lở, bồi lấp cửa song cửa biển vùng duyên hải Nam Trung bộ (Viện Địa lý).
- Một số kết quả nghiên cứu KHCN biển phục vụ phát triển kinh tế xã hội vùng duyên hải Nam Trung bộ và Tây nguyên (Viện Hải dương học).
- Ứng dụng công nghệ viễn thám trong quan trắc giám sát chất lượng nước ven bờ phục vụ kinh tế biển vùng duyên hải Nam Trung bộ (Viện Công nghệ môi trường).

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Ông Trần Văn Tùng, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ khẳng định: “Phát triển kinh tế biển luôn được Đảng và nhà nước đặc biệt quan tâm, sau 10 năm triển khai Nghị quyết số 09-NQ/TƯ ngày 09/02/2007 về Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020, Ban Chấp hành TƯ Đảng đã tiến hành tổng kết và ban hành Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22/10/2018 về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong đó, Vùng duyên hải Nam Trung Bộ (năm trong vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung) được xác định là một trong 4 vùng trọng tâm trong Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển”.

Nam Trung Bộ và các tỉnh trong vùng có những lợi thế chiến lược và tiềm năng độc đáo cho phát triển kinh tế biển xanh và bền vững, mà nòng cốt là phải bảo toàn được “nguồn vốn tự nhiên”, cùng với việc chú trọng sử dụng các “nguồn lực không trần” do cách mạng công nghiệp 4.0 mang lại.

Cần chuyển “yếu thế” trong vùng lợi thế và từ lợi thế chuyển thành lợi ích cho kinh tế biển toàn vùng và cho đất nước trên cơ sở tôn trọng các yếu tố đặc thù, các giá trị cốt lõi trong vùng và từng địa phương, bảo đảm tốt liên kết vùng trong phát triển “chuỗi” khu kinh tế biển – đảo, chuỗi đô thị ven biển và chuỗi đô thị đảo. Thực trạng và tiềm năng phát triển của vùng biển Nam Trung Bộ đòi hỏi phải thay đổi tầm nhìn, xóa bỏ định kiến trong chiến lược phát triển kinh tế biển theo hướng từ “nâu” sang “xanh lam”, hướng tới phát triển bền vững và thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm phát huy cơ hội, khắc phục thách thức để kinh tế biển vùng này bứt phá trong dài hạn.

Khoa học và công nghệ phải thực sự là khâu đột phá để thực hiện thành công Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045 ở vùng Nam Trung Bộ. Trong đó, cần thiết phải đầu tư nhiều hơn cho khoa học và công nghệ, cũng như đổi mới phương thức thu hút đầu tư từ các nguồn lực quốc tế, và khu vực tư nhân trong nước.

Hội nghị Khoa học và công nghệ phục vụ phát triển dược liệu vùng Tây Nguyên và các tỉnh Nam Trung Bộ

Sáng ngày 21/6, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Y tế và các Bộ ngành liên quan cùng UBND TP Đà Nẵng đã tổ chức hội nghị “Khoa học và công nghệ phục vụ phát triển dược liệu vùng Tây Nguyên và các tỉnh Nam Trung Bộ”.

Chủ trì hội nghị có Ông Trần Văn Tùng, Thứ trưởng Bộ khoa học và Công nghệ, PGS. TS Phạm Vũ Khánh, Cục trưởng Cục quản lý Y dược cổ truyền, Bộ Y tế, Ông Lê Trung Chinh, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, cùng đại diện lãnh đạo các tỉnh, thành phố, ở khu vực Tây Nguyên và Nam Trung Bộ và các nhà khoa học, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dược phẩm.

Theo báo cáo của Viện Dược liệu, hiện nay, các ứng dụng khoa học công nghệ tập trung vào sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường. Nhiều công nghệ và phương pháp nghiên cứu tiên tiến như: Viễn thám, định vị vệ tinh được ứng dụng để đánh giá thực trạng nguồn tài nguyên dược liệu. Vùng Tây Nguyên và Nam Trung Bộ đã triển khai các hoạt động nghiên cứu khoa học công nghệ để phát triển sản phẩm dược liệu, trong đó tiêu biểu như: Hoàn thiện quy trình sản xuất piperin và tích hợp công nghệ thu tinh dầu trong quá trình chế biến tiêu trắng tại tỉnh Đắk Nông; nghiên cứu công nghệ tách chiết sản xuất viên nang và trà hòa tan hỗ trợ bệnh cao huyết áp và mỡ máu từ đài hoa bụp giấm; nghiên cứu chiết tách phân đoạn kháng oxy hóa từ quả me rừng; sản xuất cao khô từ lá dâu tằm…

Để quản lý và sử dụng bền vững nguồn tài nguyên và phát triển dược liệu thành ngành sản xuất hàng hóa nhằm tạo ra các sản phẩm chất lượng cao, có sức cạnh tranh trên thị trường trong nước, khu vực và thế giới, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030 (tại quyết định số 1976/QĐ-TTg ngày 30/10/2013). Đây là cơ sở quan trọng để phát triển dược liệu mà khoa học công nghệ được xác định là một trong các giải pháp trọng tâm.

Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Văn Tùng, Tây Nguyên và Nam Trung Bộ là vùng có tiềm năng to lớn về phát triển dược liệu. Quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu của Việt Nam đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030 đã xác định đây là 2 vùng phát triển dược liệu trọng điểm. Trong những năm gần đây, các địa phương trong vùng đã có nhiều quan tâm, chú trọng đến công tác phát triển dược liệu. Nhiều tỉnh đã triển khai, thực hiện Quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu, đánh giá tiềm năng, lợi thế; xây dựng quy hoạch, chương trình, thông qua nghị quyết về phát triển dược liệu để phát triển kinh tế địa phương. Nhờ đó mà đã tạo ra được nhiều sản phẩm dược liệu mới phục vụ chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng.

Nhiều chương trình dự án về khoa học công nghệ như: Chương trình Tây Nguyên, Chương trình sản phẩm quốc gia sâm ngọc linh, nhiều nhiệm vụ khoa học của các chương trình khác nhau như Chương trình Quỹ gen, Chương trình Nông thôn mới… đã triển khai ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ vào cuộc sống trong đó có thúc đẩy phát triển dược liệu.

Tuy nhiên, thực tiễn phát triển trong thời gian qua cho thấy, ngành dược liệu của vùng phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, giá trị tạo ra chưa nhiều. Nhiều loại dược liệu quý chưa được quy hoạch, phát triển chuỗi giá trị dẫn đến hiệu quả thấp, có nguy cơ cạn kiệt.

Bên cạnh đó, nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ trong phát triển dược liệu còn hạn chế; chưa có chính sách phù hợp để thúc đẩy phát triển ngành dược liệu; chưa có sự liên kết chặt chẽ trong quá trình sản xuất, chế biến và tiêu thụ dược liệu; công tác xây dựng và quảng bá thương hiệu dược liệu của các tỉnh trong vùng còn yếu kém.

Bàn giải pháp để đẩy mạnh phát triển vùng dược liệu, PGS.TS Lê Việt Dũng, Phó Viện trưởng Viện Dược liệu (Bộ Y tế) cho rằng: Cần xây dựng cơ chế đặc thù đối với công tác phát triển dược liệu ở địa phương để phục hồi, phát triển các vùng trồng dược liệu truyền thống; cần có chính sách hỗ trợ người dân, doanh nghiệp triển khai nuôi trồng, khai thác và phát triển dược liệu; ưu tiên xây dựng cơ sở hạ tầng sản xuất theo hướng hàng hóa hiện đại và phù hợp với cách mạng 4.0 trong phát triển dược liệu.

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Toàn Phan - Viện Nghiên cứu Khoa học Tây Nguyên (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), một trong những nhiệm vụ hàng đầu của vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên là triển khai các hoạt động bảo tồn. Nhìn chung, các loài thực vật được bảo vệ nguyên vị (in situ) tương đối tốt, đặc biệt trong các phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, ban quản lý các vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên đã có nhiều cố gắng trong việc bảo vệ, duy trì hiện trạng đa dạng sinh học của khu vực quản lý. Công tác bảo tồn các hệ sinh thái tự nhiên được thực hiện thông qua các dự án bảo tồn, triển khai thực hiện nhiều đề tài khoa học và các dự án quốc tế với tài trợ từ nhiều tổ chức phi chính phủ.

Bảo tồn chuyển vị (ex situ) là cách thức di chuyển đối tượng bảo tồn khỏi vị trí mà chúng tồn tại và được lưu giữ trong ngân hàng gen, bảo tàng hoặc cũng có thể di chuyển đối tượng cần bảo tồn đến vị trí, địa điểm phù hợp hơn như vườn thực vật, vườn cây thuốc để bảo tồn các loài quý hiếm. Bảo tồn chuyển vị đã đóng góp đáng kể cho hoạt động bảo tồn các loài thực vật đã và đang bị diệt chủng ngoài tự nhiên. Đây là hoạt động chủ yếu trong thời gian qua vừa đảm bảo mục tiêu bảo tồn vừa phục vụ cho công tác phát triển giống của các loài dược liệu quý hiếm. Dựa trên cơ sở phát hiện các loài dược liệu quý hiếm, nhiều đơn vị nghiên cứu trong nước đã tiến hành thu thập mẫu giống và sử dụng các kỹ thuật sinh học, kỹ thuật nông nghiệp để nhân giống, gây trồng ở các khu vực khác ngoài vườn quốc gia và Khu bảo tồn thiên nhiên.

Nhân dịp này, những sản phẩm KH&CN đặc trưng, đã được hoàn thiện và thương mại hóa của các địa phương Vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, các sản phẩm và công nghệ nổi bật trong lĩnh vực dược liệu và lĩnh vực biển của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cũng được trưng bày giới thiệu đến người dân, doanh nghiệp, như các mẫu san hô quý hiếm của Viện Hải dương học, sản phẩm công nghệ biển (giám sát tàu cá, máy làm đá tuyết) của Trung tâm Phát triển công nghệ cao, nhiều sách, báo tạp chí quỹ hiếm... và hàng chục sản phẩm Y - Dược là kết quả của đề tài nghiên cứu khoa học đã được thương mại hóa của nhiều viện chuyên ngành trong Viện Hàn lâm KHCNVN cũng được giới thiệu đến với các đại biểu tham dự Hội nghị.

Hội nghị giao ban KH&CN vùng Nam Trung bộ và Tây Nguyên lần thứ XVI sẽ được tổ chức vào năm 2021 tại tỉnh Đắk Lắk.

Một số hình ảnh về Hội thảo và Triển lãm

hoinghidanangud

Hội thảo KHCN Biển

hoinghidanangud1

Hội thảo dược liệu

hoinghidanangud3

hoinghidanangud4

Gian trưng bày Triển lãm của Viện Hàn lâm KHCNVN

Nguồn tin: Ban Ứng dụng và Triển khai công nghệ
Xử lý tin: Mai Lan

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".